دفعى آن دارد . اين لفظ بنا بر شمارش المعجم المفهرس مجموعا هفتاد بار در قرآن مجيد ذكر شده و همه توأم با كلمهء « يوم » اند . اعتقاد بمعاد و قيامت يكى از اركان اسلام و بنا بر تحقيق بعضى از محققين در حدود هزار و هفتصد آيه از قرآن مجيد راجع بقيامت و ثواب و عقاب و بازگشت اعمال است ، بدين طريق نزديك بيك سوم 1 / 3 قرآن در بيان قيامت مىباشد ، در اين موضوع رساله‌اى بنام معاد از نظر قرآن و علم نوشته‌ام كه رؤس مطالب آن را با اضافاتى در اينجا بعد از فصل تكامل خواهم آورد . قيامت و تكامل عجيب دقت در آيات قرآن مجيد و بعضى از روايات نشان ميدهد كه قيامت تكامل عجيبى است ، و زندگى فعلى بتدريج به آن خواهد انجاميد و اكنون بسوى آن در حركتيم . قرآن مجيد فرمايد : * ( وَما هذِه الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ) * عنكبوت : 64 . اين زندگى دنيا جز مشغوليت و بازى نيست خانهء آخرت آن زندگى حقيقى است كه مرگى در پى ندارد ايكاش مردم اين را ميدانستند . * ( وَقالَ الإِنْسانُ ما لَها . يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها . بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها ) * زلزله : 3 - 5 . انسان گويد چه شده به اين زمين چرا اينطور ميلرزد ؟ آن روز زمين اخبار خود را حكايت خواهد كرد ، زمين مرده ، سنگ و خاك بسخن در خواهد آمد ، تصور كن تكامل بكجا خواهد رسيد ، بتصريح روايات زمين از كارهاى نيك و بد كه در روى آن انجام گرفته خبر خواهد داد . همه چيز آخرت زنده و دانا است حتى جهنّمش و آتشش * ( يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ) * ق : 30 . جهنّم سخن خواهد گفت و طعمهء بيشتر خواهد خواست ، آتش سوزان مردم را از دور خواهد ديد و با ديدن آنها نعره خواهد زد و